Κίνηση στη Συγγρού. Φτάνω αργοπορημένη στο μετρό. Αλλαγή γραμμής στο σύνταγμα. Κίνηση στους δρόμους, κίνηση και μέσα στο μετρό. Από τα μεγάφωνα ακούγεται ‘Η γραμμή Αιγάλεω – Δουκ. Πλακεντίας – Αεροδρόμιο δε λειτουργεί προσωρινά’.  Παίρνω απόφαση πως θα αργήσω. Κατεβαίνω να περιμένω στην αποβάθρα μέχρι να αποκατασταθεί η βλάβη. Στέκομαι ανάμεσα σε εκνευρισμένους επιβάτες και νιώθω τόσο τυχερή που έχω μαζί μου το βιβλίο μου. Ευκαιρία, σκέφτομαι, μπας και προχωρήσω λίγο σε σελίδες. Ανοίγω στη σελίδα που είχα μείνει. Διαβάζω.

Παρόλο που ο ελληνισμός ήταν πάντα διεσπαρμένος ανά τον κόσμο, παρόλο που πάντα κοπτόμεθα για τους Έλληνες της διασποράς, παρόλο που η Ελλάδα χρωστάει σχεδόν τα πάντα στους Έλληνες της διασποράς, εντούτοις οι Έλληνες του εξωτερικού δεν έχουν δικαίωμα ψήφου, δηλαδή δεν είναι Έλληνες πολίτες. Μόνο η Ελλάδα δε θεωρεί πολίτες του κράτους της όσους Έλληνες δεν πατούν το έδαφος της. Αλλά ούτε οι ξένοι που ζουν στο έδαφος της θεωρούνται πολίτες της Ελλάδας – ξένοι μεν, πολίτες δε, διότι τα πολιτικά δικαιώματα είναι αστικά δικαιώματα και ως εκ τούτου εντελώς άσχετα με την εθνικότητα. Τα πολιτικά δικαιώματα (τα δικαιώματα του πολίτη) είναι πολλά. Εμείς εδώ θα περιοριστούμε στο σημαντικότερο: Το δικαίωμα ψήφου. Και ρωτούμε ξανά: Γιατί οι ‘Έλληνες του εξωτερικού δεν ψηφίζουν στις κατά τόπους πρεσβείες, όπως γίνεται παντού στον πολιτισμένο κόσμο; Γιατί ο μετανάστης πρέπει να έρθει στην Ελλάδα, αν θέλει να ασκήσει το δικαίωμα ψήφου; Γιατί το δικαίωμα ψήφου έχει μια έννοια γεωγραφική και ασκείται μόνο εντός των ορίων της χώρας;  Το να μη ψηφίζει ο Έλληνας του εξωτερικού είναι και παράλογο και παράνομο. Ωστόσο, ούτε τα προοδευτικά κόμματα αντιμετώπισαν ποτέ σοβαρά το πρόβλημα. Τα βολεύει κι αυτά η πελατειακή σχέση υποψηφίου βουλευτή-ψηφοφόρου, που δημιουργεί η γεωγραφική έννοια του πολίτη: Ένας που ζει εκτός Ελλάδας είναι δύσκολο να γίνει πελάτης του βουλευτή. Αφενός γιατί δεν  έχει κανένα λόγο να γίνει αφού δεν πρόκειται να του ζητήσει ρουσφέτι και αφετέρου διότι δεν είναι κοντά για να επηρεαστεί από την προεκλογική δημαγωγία. Άρα χάνει αυτομάτως το βασικό πολιτικό του δικαίωμα.’ (Γ. Κακλαμάνης, «Η Ελλάς ως κράτος δικαίου» από Β. Ραφαηλίδη)

Σταματάω. Σηκώνω το κεφάλι μου να συντονιστώ λίγο με την πραγματικότητα. Ακούω τον διπλανό μου να λέει σε μια κυρία ‘Αυτοκτόνησε κάποιος στους Αμπελόκηπους’. Κλείνω το βιβλίο και το ακουμπάω στόμα μου, σαν να θέλω να το κλείσω. Το κλείνω. Ξαφνικά όλα μοιάζουν τελείως μάταια. Η 6η Μαΐου, τα κόμματα, η ψήφος, οι συζητήσεις, τα debates στις παρέες, τα debates στα κανάλια. Εδώ δίπλα μας πεθαίνουν. Υπάρχει κάποιος που μπορεί να σταματήσει αυτήν την απελπισία;

Μια κυρία που μόλις έχει κατέβει τις σκάλες με ρωτάει ‘Τι έχει γίνει;’ Της λέω πως άκουσα για απόπειρα αυτοκτονίας στο μετρό των Αμπελοκήπων και εκείνη μου απαντάει ‘μπα, καιρό είχα να ακούσω για αυτοκτονία’. Δεν ειρωνευόταν, το έλεγε αλήθεια.

Την κοίταξα σα χαζή. Που ζει;

Και μετά σκέφτηκα πως οι έλληνες του εξωτερικού δε μπορούν να ψηφίσουν γιατί ‘τάχαμ δήθεν δε γνωρίζουν τι συμβαίνει στη χώρα’. Ενώ αυτοί που ζουν εδώ γνωρίζουν;

Είναι αδιαφορία ή απλά έλλειψη πληροφόρησης;. Ή μήπως η έλλειψη πληροφόρησης καταλήγει και σε αδιαφορία; Έστω. Μπορεί να είναι και άκυρο το hypothesis αλλά σκέφτομαι πως αν αυτή η κυρία ήξερε τον αριθμό των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών ίσως κάτι να ήταν διαφορετικό. Σκέφτομαι πως αν αυτή η κυρία είχε κι άλλες πληροφορίες που ίσως της λείπουν μπορεί γενικώς να ήταν διαφορετικά.

Ίσως όλοι οι παραπληροφορημένοι ή οι τελείως απληροφόρητοι ή αυτοί που μοιάζουν αδιάφοροι και ψάχνουν τις απαντήσεις σε λυσάρια, αυτοί που ζητούν κάποιος που εμπιστεύονται να τους δείξει ποιον και τι να ψηφίσουν, αυτοί που περιμένουν να ακούσουν για κάποιο καινούριο κόμμα και να το ψηφίσουν επειδή απλά δεν έκανε ακόμα ζημιά ή κωλοτούμπα, αυτοί που νομίζουν ή που ελπίζουν πως θα βρεθεί η λύση μαγικά, αυτοί που περιμένουν από μέρα σε μέρα να εμφανιστεί ο σωτήρας ή ο μεγάλος ηγέτης που θα μας σώσει να ένιωθαν διαφορετικά αν είχαν περισσότερες πληροφορίες.

Οι απαντήσεις βρίσκονται σε αυτά που έγιναν ήδη. Ζούμε μια επανάληψη. Ζούμε την ίδια ιστορία με άλλα ρούχα. Και κάπως πρέπει να τη σταματήσουμε. Κάπως να το πάρουμε αλλιώς. Είναι εύκολο να παραπλανηθείς, να κουραστείς, να βαριέσαι και να αδιαφορείς αν δεν έχεις όλες τις πληροφορίες. Αν λοιπόν κάτι έχει νόημα σήμερα, δεν είναι να ψάχνεις να ακούσεις τον προεκλογικό λόγο τους αλλά να μάθεις όσα περισσότερα μπορείς για αυτά που έγιναν και συνεχίζουν να γίνονται, αυτά που συνειδητά δε γράφτηκαν ποτέ στα σχολικά βιβλία. Ο Ραφαηλίφης γράφει πως ‘Στην ιστορία ενός τόπου δεν ανήκουν μόνο οι ήρωες, ανήκουν και τα καθάρματα, που κι αυτά γράφουν ιστορία’. Αν γνωρίζαμε περισσότερα για τα καθάρματα της ιστορίας μας λοιπόν και όχι μόνο για αυτούς που έκαναν ότι έκαναν για το καλό της πατρίδας τότε ίσως να βλέπαμε την ομοιότητα που έχουν με τους σημερινούς πολιτικούς, δημοσιογράφους και τα συναφή. Τότε ίσως η εκλογική διαδικασία να ήταν κι αυτή διαφορετική.

Μην περιμένεις τίποτα και κανέναν να σου δώσει τις απαντήσεις που ψάχνεις, να σε βγάλει από την απελπισία σου. Η λύση δεν είναι οι εκλογές, ούτε κρύβεται στις υποσχέσεις τους. Η λύση δεν είναι να πας από το ΠΑΣΟΚ στη ΔΗΜΑΡ ούτε από τη ΝΔ στον Καμμένο.

Τίποτα δεν αλλάζει με τις εκλογές. Τίποτα δεν αλλάζει με τις αυτοκτονίες. Ίσως να μπορούν να αλλάξουν όλα αν έχεις όλες τις πληροφορίες. Η αλήθεια μπορεί να σε κινητοποιήσει, το ιστορικό ψέμα και οι ανακρίβειες μας έχουν παγώσει. Όλα όμως βρίσκονται σε αυτό εδώ το δωμάτιο. Άνοιξε λίγο το φως και θα τα δεις.

Advertisements